In organisaties praten leidinggevenden met elkaar in doelen, en die doelen worden uitgedrukt in zogenaamde KPI’s: kritische prestatie indicatoren. Het zijn de belangrijkste indicatoren voor het bepalen van het presteren van de organisatie. KPI’s zijn bijvoorbeeld aantal uren machinestilstand, kosten oproepkrachten, omzet, omzet per medewerker, aantal verzekeringen gesloten op een hypotheekverstrekking, percentage uitval op productielijn 1, etc. De KPI’s staan op het scorebord van de manager. Iedere week of maand komen de nieuwste cijfers uit en kleurt het papier van de manager weer groen, oranje en rood. Een KPI in het groen betekent dat er op een indicator goed gepresteerd wordt. Een KPI in het oranje betekent aandacht vereist en een KPI in het rood betekent direct ingrijpen nodig. De manager zal zijn operationele beleid steeds zo aanpassen dat zoveel mogelijk KPI’s in het groen blijven.

Een warm bad

Iedere manager die meedraait in het KPI-systeem, heeft dus een overzicht met de KPI’s die hij of zij in de gaten moet houden. Het systeem is helder voor iedereen: KPI’s horen in het groen zodat we zien dat we het goed doen. Wat doen we als een KPI in het oranje gaat? Dan krijgt het extra aandacht om zo snel mogelijk weer in het groen te komen. Welke waarden horen bij ‘in het groen’ staan, is ooit in het verleden gedefinieerd. Zie hier het recept voor nooit excelleren: we houden alles net op een voldoende. De KPI’s waarin we top zouden kunnen presteren krijgen niet de extra aandacht die een KPI in het oranje of rood wel krijgt. Zo zijn we ongemerkt druk bezig met alles hetzelfde te laten. Managers houden de KPI’s in het groen, als een rustgevend en warm bad voor de bazen. En wat nu als de KPI’s met meerdere tegelijk in het oranje gaan en misschien enkele daarvan doorzakken tot in het rood? De wereld is in verandering en die verandering gaat steeds sneller. Heeft een organisatie wel de juiste instrumenten en handelingen paraat om de in het oranje terechtkomende KPI’s weer in het groen te krijgen? Hebben we over enkele jaren niet geheel andere KPI’s nodig om onze prestaties in de organisatie tegen af te zetten? Moeten we niet nu al andere KPI’s bedenken en gebruiken om onze organisatie toekomstvast te houden? Ik zou iedere manager met al zijn KPI’s in het groen direct vragen: weet je waar je niet op let?

De innovatie-KPI

Wat er ontbreekt op het lijstje van KPI’s van de manager is de innovatie-KPI. Deze kritische prestatie indicator geeft weer hoe actief medewerkers in de organisatie bezig zijn met innovatie. Niet alleen de medewerkers van de innovatieafdeling maar iedere medewerker in iedere functie kan met innovatie bezig zijn.

Een voorbeeld: de directie van een middelgrote organisatie vraagt hulp: “Help ons de productinnovatie van de organisatie te versnellen! We hebben het antwoord niet en vragen de hulp van alle medewerkers”. Door de activiteiten van de medewerkers te meten kun je een getal aan de innovatiekracht verbinden en deze verwerken tot innovatie-KPI. Hoe meet je die activiteiten? Zeker niet door alleen de succesvolle innovaties te tellen. Zo’n cijfer zegt niets over de innovatie-energie die in de organisatie zit. Ik tel de volgende activiteiten bij elkaar op, verbindt er een wegingsfactor aan, monitor dat gedurende enkele perioden en jawel, de innovatie-KPI is geboren. Een innovatie-KPI kan bestaan uit zo’n rekensom met als activiteiten: het aantal innovatie-ideeën dat wordt gedeeld, het aantal innovatie-ideeën die getest worden, het aantal testen dat wordt doorgezet in een trainingsfase, het aantal uitgebrachte innovatievoorstellen én het aantal succesvol doorgevoerde innovaties.

Aanpassingsvermogen

Na verloop van tijd heeft de organisatie een innovatie-KPI die bij een getal van 30 of hoger in het groen staat. In het groen betekent dat het totaal van ideeën, experimenten, trainingen, voorstellen en succesvolle innovaties voldoende is. Dit betekent dat er voldoende energie in innovatie wordt gestoken, niet hoe succesvol de innovaties zijn. En dat is waar het om gaat. Als er straks een grote economische of maatschappelijke verandering optreedt, zijn de medewerkers in de organisatie met elkaar dan innovatief genoeg om met die verandering succesvol om te gaan?

Met Innovatiesport kunnen organisaties oefenen om hun innovatie-KPI steeds verder te verhogen, als maatstaf voor hun aanpassingsvermogen. Is het in jouw organisatie ook tijd om een KPI te introduceren waarmee je de toekomst in kunt kijken? Neem contact op met Han de Regt